De Paulus gaat erop af
Dorpshuis De Paulus staat in Winssen. Een klein dorp aan de Waal. Negenhonderd huizen telt het dorp; 2500 inwoners. Iedereen kent elkaar en je staat er niet gauw alleen voor; al kent ook zo’n klein dorp eenzame mensen. Dorpshuis De Paulus doet er veel aan om alle inwoners, van jong tot oud, te betrekken. Want de spil van het dorp zijn, dat gaat écht niet vanzelf.
De Leefbaarheidsalliantie kent dit inspirerende dorpshuis al jaren: als winnend ‘Dorpshuis van het Jaar’ 2020. We ondersteunden bij het opfrissen van de visie en vernieuwing van het activiteitenaanbod en afgelopen jaar begeleidden we het traject om tot een Dorpendeal te komen. Hoog tijd voor een portret.
Als locatie voor de jaarlijkse kennisbijeenkomst voor adviseurs van de Leefbaarheidsalliantie viel de keuze op De Paulus. Zo’n bijeenkomst gaat om ontmoeten, elkaar beter leren kennen en nieuwe kennis opdoen. Een rondleiding door het Dorpshuis staat ook op het programma. Voorzitter Louis Litjens is met pensioen dus hij kan wel tijd vrijmaken voor de nieuwsgierige adviseurs; hij vertelt graag over De Paulus.
We komen er al snel achter dat het bestuur niet bang is om te onderhandelen of een wederdienst te vragen. Die ondernemende houding komt het hele dorp sociaal en financieel ten goede. Wat in het saamhorige Winssen werkt, hoeft helemaal niet te passen bij een ander dorp. Maar laten we hier toch eens wat ideeën delen.
400 nieuwbouwhuizen
Er komt nieuwbouw in Winssen. En niet zo’n klein beetje ook. Het dorp groeit de komende jaren van 900 naar 1300 woningen. Wat betekent dat voor de sfeer in het dorp? Het bestuur wilde het niet bevend afwachten, maar ondernam actie en ging in gesprek met de projectontwikkelaar: “Wat kunnen jullie bijdragen om de nieuwe inwoners te laten integreren in het dorp?” Zo’n vraag kreeg de projectontwikkelaar voor het eerst, maar hij was best bereid om mee te denken. De uitkomst is dat de projectontwikkelaar alle bijeenkomsten voor belangstellenden en aankomende bewoners in De Paulus organiseert. Dat levert inkomsten uit verhuur op, maar het gaat er vooral om dat iedereen meteen het dorpshuis leert kennen. Zodra een blok huizen wordt opgeleverd, krijgen de nieuwe bewoners een uitnodiging voor een kennismakingsavond. Hopelijk zijn ze na die avond zo enthousiast dat ze hun eigen carnavalsnaam verzinnen. Want in Winssen heeft elke buurt zijn eigen naam en bouwt zijn eigen wagen. Ook de woningcorporatie is betrokken, zodat sociale huurders van begin af aan meegenomen worden.
Niet onbelangrijk: de bouwondernemer doneert tien jaar lang een prettig bedrag om de acties en activiteiten voor nieuwe bewoners te kunnen organiseren.
Verdienen aan overlast
In Winssen vindt zandwinning plaats. De gemeente ging in gesprek met de zandwinner. Want met zandwinning is goed geld te verdienen, maar de inwoners zitten met de overlast. Wat zien zij daarvoor terug? Het werd een bedrag van jaarlijks meer dan €50.000, beheerd door de gemeente voor initiatieven die het héle dorp ten goede komen. Het bleek nog best moeilijk om projecten voor te stellen die aan deze eis voldoen. Maar nu gaat het geld goed van pas komen voor de co-financiering van de Dorpendeal die Winssen gaat ondertekenen.
Natuurlijk heeft niet elk dorp dergelijke kansen. Maar het gaat ook om de ondernemende houding die nodig is om van de nood een deugd te maken.
De Paulus doet iets voor jou, dus wat doe jij voor De Paulus?
Elke kind moet kunnen zwemmen, fietsen en meedoen
Kan ieder kind in het dorp meedoen? Vorig jaar kregen leerlingen vanaf groep vier een vragenlijst mee om thuis in te vullen. Het doel: achterhalen of elk kind een fiets heeft, kan zwemmen en lid is van een vereniging. Dat is volgens het bestuur wat elk kind nodig heeft. De opbrengst van de vragenlijst kregen de kinderen terug in een gouden envelop. Iedereen leek dezelfde te krijgen, maar voor tien procent was de inhoud anders. Twee kinderen zonder fiets kregen er een, gesponsord door de fietsenmaker. De gemeente sprong bij voor zwemles en de verenigingen regelden samen een kennismakingsprogramma om kinderen warm te krijgen om aan te sluiten bij een sport of activiteit die hen aanspreekt.
Na groep acht zwermen de kinderen uit naar het voortgezet onderwijs in de omringende plaatsen; ze verliezen elkaar uit het oog en hun band met het dorp verdwijnt. Om deze jongeren binnenboord te houden, organiseert De Paulus sinds kort maandelijks een activiteit.
Het dorpshuis is van iedereen
De veertig verenigingen die gebruik maken van De Paulus zijn voor 25 euro per jaar lid van de stichting en zijn daarmee mede-eigenaar met zeggenschap namens al hun leden. Het dorpshuis is van iedereen. Maar al is Winssen een hecht dorp, de verenigingen zijn ook best op zichzelf gericht. Een van de thema’s van de Dorpendeal die op stapel staat is de bundeling van krachten van de verenigingen. De onderlinge betrokkenheid kan beslist nog beter. Een voorbeeldje: bij prijsverhogingen was er altijd gedoe. Gaat het bestuur wel goed met de centen om? Wat hielp? Transparant zijn! In een bijeenkomst legde het bestuur de boekhouding op tafel en kon zo nodig elke post toelichten. Dat gaf draagvlak, want nu kon iedereen zelf zien dat de prijsverhoging echt nodig was.
Wederkerigheid
Met het geld van de Dorpendeal komt er straks onder andere een nieuw podium in de grote zaal van De Paulus. Iets wat veel verenigingen graag willen en waar ze veel profijt van hebben. Dus wat, is nu de vraag, gaat jouw vereniging dan voor De Paulus doen? Het is nieuw om die vraag te stellen. Maar het bevalt. Wees geen consument, maar draag actief bij. Het is het begin van een beweging om de krachten te bundelen en het écht met elkaar te doen.