Hoogbouw Ede-Zuid vraagt om een ander type Wijkendeal
2.400 bewoners, 80 verschillende nationaliteiten en 8 grote galerijflats. Dat is Hoogbouw Ede-Zuid. Een buurt waarin een groot deel van de mensen vooral bezig is met overleven – vanwege werkloosheid, schulden of sociale problemen – en waar weinig onderlinge verbinding is. De hoge jaren ’60 flats, grote parkeerplaatsen en een drukke weg dragen daar niet aan bij. De komende vijftien jaar gaat deze buurt op de schop. Maar meer ruimte voor ontmoeting is nú nodig, zo vonden een groep bewoners, de gemeente Ede en woningbouwcorporatie Woonstede. Dankzij de wijkendeal van provincie Gelderland openen in april twee buurthuiskamers.
Met het programma Hart voor Hoogbouw Ede-Zuid 2040 werken de gemeente en woningbouwcorporatie aan de leefbaarheid en bestaanszekerheid in de buurt. De sloop van twee flats, aanpak en renovatie van de overige flats en ruimtelijke herstructurering moeten zorgen voor een fijne leefomgeving met een veerkrachtige mix van bewoners. Een grote opgave die veel tijd vraagt. "Maar er moest in deze wijk nu iets gebeuren", zegt Jens van de Ven, projectleider ruimtelijke planvorming bij de gemeente Ede. "De behoefte aan meer verbinding leeft al langer en kan geen vijftien jaar wachten. Zo kwamen we bij de wijkendeal terecht. Normaal gesproken komt het initiatief daarbij vanuit bewoners. Dat hebben wij omgedraaid. Hier gaan bewoners niet zelf op zoek naar subsidiemogelijkheden, terwijl een wijkendeal juist in dit soort wijken zoveel kan betekenen."
Twee laagdrempelige, modulaire buurthuiskamers
"Er is letterlijk te weinig plek voor ontmoeting", zegt Ids Breeuwsma, sociaal programmaregisseur bij woningbouwcorporatie Woonstede. "De bewoners hebben behoefte aan meer laagdrempelige ontmoetingsruimtes, waar ze met van alles terecht kunnen. Tijdens een bijeenkomst met een handjevol bewoners gaven ze precies aan welke twee locaties logisch zouden zijn. Twee, in plaats van één, want door de drukke Nieuwe Maanderbuurtweg ervaren zij de buurt helemaal niet als één wijk."
De nieuwe buurthuiskamers, in twee herbruikbare units, openen in april en zijn bedoeld voor zo’n vijftien jaar. Naast ruimte voor ontmoeting en gezellige activiteiten bevat de programmering onder andere taalles, formulierenhulp en een spreekuur van de gemeente. "Mensen hier willen op pantoffelafstand hun vragen kunnen stellen", legt Jens uit. "Er is wantrouwen tegenover de overheid en regelgeving is vaak onduidelijk, terwijl er meer over dan mét bewoners wordt gepraat. Ik hoop dat die kloof kleiner wordt en er positieve reuring ontstaat in de wijk."
Normaal komt het initiatief voor een wijkendeal vanuit bewoners; dat hebben wij omgedraaid
Eigenaarschap vraagt lange adem
De aanvraagroute voor deze wijkendeal verliep anders dan gebruikelijk, maar de urgentie was volgens Ids voor alle betrokkenen duidelijk. "Tijdens een bewonersbijeenkomst merkte ook de provincie dat deze wijk om een ander type deal vraagt. Het mooie van deze wijkendeal is dat we als gemeente Ede en Woonstede zorgen voor financiële zekerheid van het vervolg, waardoor we zeker zijn van continuering."
Jens benadrukt hoe hun aanpak gaandeweg veranderde: "Eerst was het uitgangspunt vooral wat wij als Woonstede en gemeente dachten dat goed was. Sabine van de Leefbaarheidsalliantie Gelderland hielp ons om bewoners erbij te betrekken en in samenwerking met hen het projectplan te maken. Ook al nemen mensen hier uit zichzelf minder snel initiatief, ze hebben wel ontzettend veel ideeën. We hopen dat er steeds meer eigenaarschap bij bewoners ontstaat, zodat we ons als organisatie op termijn te gast voelen."
Sabine Janssen, adviseur Leefbaarheidsalliantie:
Juist daar waar de sociale cohesie onder druk staat, zoals in Hoogbouw Ede-Zuid, zijn organisaties nodig die de urgentie voelen en bewoners verder helpen. Mooi dat de provincie openstaat voor een wijkendeal op deze manier.
Ook al nemen mensen in deze wijk uit zichzelf minder snel initiatief, ze hebben wel ontzettend veel ideeën. De Leefbaarheidsalliantie hielp ons om bewoners bij de plannen te betrekken.