Je thuis voelen geeft veerkracht een boost
Fenneke Wekker besprak op het Zomercongres van de Leefbaarheidsalliantie het thuisgevoel. Elk dorpshuis, elke huiskamer van de buurt, ontmoetingstuin of MFA streeft ernaar: een plek bieden waar mensen graag binnenlopen, waar ze zich op hun gemak voelen en iets kunnen doen wat bij hen past. Kortom: een plek waar mensen zich thuis voelen.
Je thuis voelen kan op heel veel plekken en het is overal verschillend. Echt thuis, als de plek waar je als gezin opgroeit, is een plek voor een heel specifieke groep. Je kent de andere bewoners door en door, weet welke regels gelden en daar houd je elkaar aan. Idealiter is dit de plek waar je er onvoorwaardelijk bij hoort en je je diepgaand verbonden voelt met je naasten.
Helemaal aan de andere kant heb je de openbare ruimte: daar is iedereen welkom en je moet de ruimte delen met vreemden. Er gelden wel wat regels, maar het is vooral de overheid die handhaaft. De relaties zijn oppervlakkig.
Je thuis voelen, kan nooit voor iedereen gelijk zijn
Hoe hoog is de drempel
Een ontmoetingsruimte zit tussen privé en openbaar in. In dit domein ligt het thuisgevoel kwetsbaarder. Het is geen ‘familiaire omgeving’, dus zelfs als je je er volkomen vertrouwd en geaccepteerd voelt, loop je er niet in je ochtendjas en met ongekamde haren naar binnen.
En het is ook niet vanzelfsprekend dat iedereen er zich thuisvoelt. Het kan heel ongemakkelijk zijn als je de grapjes niet snapt of de taal niet goed genoeg spreekt. Als je merkt dat je er anders uitziet of de ongeschreven regels niet kent.
Dat kan ook gelden voor een buurt: wie gewend is dat je bij alle buren zo achterom kan lopen, schrikt van tuinen met hoge schuttingen en een dichte poort. Voor hen is het familiegevoel en ‘iedereen hoort erbij’ ver te zoeken. Een ander voelt zich juist veilig bij de beslotenheid en de privacy.
Het is niet erg om je soms een beetje minder op je gemak te voelen
Verbinding laadt de batterij op
Je thuis voelen kan nooit voor iedereen gelijk zijn. De uitspraak ‘iedereen is welkom’, is lief bedoeld, maar werkt niet voor iedereen hetzelfde. En dat is ook niet erg. Maak het in jouw ontmoetingsruimte mogelijk om af en toe exclusief met gelijkgestemden te zijn. De verbinding die dat geeft, laadt de batterij op en geeft veerkracht om daarna weer met verschillen, met ‘anders zijn’ om te gaan.
Turkse moeders op een koffie-ochtend, jongeren die willen streetdancen, het krimpende groepje oude mannen dat zo gehecht is aan hun biljartavond. Door al die verschillende groepjes en wensen hun specifieke ruimte te gunnen, creëer je juist een inclusief buurthuisgevoel.
Een beetje ongemak mag
En sommige mensen voelen zich heel erg thuis en willen dat graag zo houden. Hen kun je helpen om te gaan met verandering; leren accepteren dat het kringetje van ‘ons kent ons’ verandert. Het is niet erg om je soms een beetje minder op je gemak te voelen, als de momenten van verbondenheid er ook kunnen zijn. Soms is het voor jou wat minder comfortabel, om anderen ruimte te geven. Dat is een balans van ruimte nemen en de ander iets gunnen.
De metafoor van het kampvuur
De mens kan, als enige soort op aarde, vuur maken. Op allerlei plekken in de wereld, hebben ze dat onafhankelijk van elkaar, ontdekt. Rond het kampvuur leer je elkaar kennen, krijg je je positie toebedeeld - dicht bij het vuur of op de tweede rij – en worden verhalen verteld. Je bent er veilig en je leert er zonder woorden op vertrouwen dat anderen het vuurtje aanhouden als jij slaapt. Veiligheid, controle, familiariteit en erbij horen, vormen het fundament voor het thuisgevoel.